Việc khắc họa hình ảnh Bác Hồ kính yêu trong lòng mỗi người dân Việt Nam là việc làm cần thiết trong xã hội ngày nay, đặc biệt là trong giới trẻ. Bài viết này đề cập đến việc khắc họa những nét lớn về cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc giáo dục lịch sử, góp phần thúc đẩy cho việc học tập và rèn luyện theo tấm gương đạo đức của Người.

Theo quan điểm chủ nghĩa Mac – Lênin và phương pháp luận sử học, quần chúng nhân dân chính là những người sáng tạo ra lịch sử, là động lực của cách mạng, là nhân tố có vai trò quan trọng quyết định mọi thắng lợi của cách mạng. Bên cạnh đó cũng cần đề cập đến vai trò, đóng góp của vĩ nhân, của những cá nhân kiệt xuất. Họ chính là người thủ lĩnh tinh thần, là nơi đặt niềm tin cách mạng của quần chúng, có thể thúc đẩy nhanh sự phát triển của lịch sử.

Ngày nay, toàn Đảng, toàn dân ta đang tích cực thi đua lập thành tích chào mừng ngày bầu cửa đại biều Quốc hội khóa XIII, cũng như cả nước sôi nổi học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh dâng lên Bác những món quà có ý nghĩa thiết thực nhân sinh nhật lần thứ 121 của người.

Khi đề cập vai trò của vĩ nhân trong giảng dạy và học tập lịch sử, nhất là việc khắc họa hình ảnh Bác Hồ cho học sinh phổ thông, đây là một khâu vô cùng quan trọng  có tác dụng sâu sắc trong việc giáo dục lòng yêu nước và nêu gương cho giới trẻ. Thế nhưng, không phải công tác này lúc nào cũng thực hiện tốt và hiệu quả, nhất là đối với học sinh, giới trẻ ngày nay. Nguyên nhân là do cách thức truyền đạt, cách hình thành biểu tượng nhân vật, hiểu chưa đúng bản chất sự kiện hiện tượng, thậm chí là thần thánh hóa vai trò của cá nhân kiệt xuất đã gây cho người tiếp nhận cảm giác thiếu thực tế, chưa có giá trị cao trong việc nêu gương để học tập. Theo suy nghĩ của bản thân, việc khắc họa hình ảnh Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử, trong các buổi mít tinh, tuyên truyền… phải trung thực, khách quan, trong sáng. Có như vậy, mục tiêu giáo dục lòng yêu nước, định hướng và nêu gương mới đạt hiệu quả cao, giúp cho người học và thế hệ trẻ tiếp nhận một cách dễ dàng.

Là một giáo viên dạy Lịch sử trong thời gian sắp tới, tôi xin nêu một vài phương pháp của bản thân trong việc truyền đạt, khắc họa hình ảnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh như sau:

Thứ nhất, khi truyền tải đến người học về tiểu sử và thân thế Chủ tịch Hồ Chí Minh, trước hết phải thấy cái chung của vấn đề, đó là Bác cũng như biết bao người Việt Nam đầu thế kỷ XX, cùng chịu thân phận nô lệ, sự áp bức bốc lột của thực dân Pháp. Thế nhưng, cái riêng ở đây chính là truyền thống gia đình, truyền thống đấu tranh buất khuất, kiên cường của quê hương Nghệ An, cùng với nhận thức sâu sắc của Người về bối cảnh đất nước…. Tất cả những điều đó đã hun đúc lòng yêu nước, nhận thức đúng bản chất của kẻ xâm lược, ý chí căm thù ngoại xâm và mong muốn giúp đất nước giành lại độc lập dân tộc đã thôi thúc Bác quyết chí ra đi tìm đường cứu nước.

Thứ hai, nêu nổi bật được ý chí của Người trước và trong quá trình ra đi tìm đường cứu nước. Ra đi cứu nước chỉ với hai bàn tay trắng và làm bất cứ việc gì để nuôi sống bản thân của Người đã thể hiện ý chí quyết tâm của người thanh niên vừa tròn 19 tuổi. Bác đi nhiều nơi trên thế giới, làm nhiều nghề, không ngại gian lao thử thách để sống, để học tập, để trải nghiệm và nhận thức được những vấn đề lớn của thời đại mà Bác đang sống.  Từ chính những trải nghiệm thực tế đó đã tôi luyện cho Bác ý chí và bản lĩnh của một người chiến sĩ cách mạng, một lãnh tụ về sau.

Trên con đường tìm kiếm chân lý, Người đã tham gia nhiều hoạt động, phong trào phản đối chiến tranh, lên án chủ nghĩa thực dân, đặt biệt là những hoạt động trên đất Pháp. Chính tại đây, Bác đã bắt gặp chủ nghĩa Mac – Lênin, và trở thành một người cộng sản chân chính, từ đây Bác đã lựa chọn con đường phát triển lịch sử cho dân tộc là đi theo con đường cách mạng vô sản. Điều này đã đánh dấu một sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức và tư tưởng của Bác, đánh dấu sự phát triển mới của lịch sử dân tộc. Đây là một sự đền đáp xứng đáng cho những cố gắng và nỗ lực phi thường của Bác, cũng như sự khát khao của cả dân tộc Việt Nam đang sống trong xiềng xích nô lệ về một sự đổi mới, một bước ngoặt lịch sử của dân tộc.

Thứ ba, suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Người luôn gắn liền sự nghiệp cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới. Ngay từ khi ra đi tìm đường cứu nước 5/6/1911 và trong quá trình hoạt động ở nước ngoài, Người tích cực tham gia các hoạt động của giai cấp công nhân, các phong trào vô sản đấu tranh cho quyền lợi các dân tộc thuộc địa, cho nhân dân lao khổ trên thế giới (tham gia thành lập Đảng cộng sản Pháp năm 1920, thành lập Hội liên hiệp các dân tộc thuộc địa năm 1921, xuất bản báo Người cùng khổ năm 1922, tham gia hoạt động trong Quốc tế cộng sản…). Ngay sau khi trở về nước năm 1941, Người đã nhận định về tình hình thế giới và xác định nhiệm vụ cho cách mạng Việt Nam trong việc chuẩn bị lực lượng cách mạng, chớp lấy thời cơ khởi nghĩa giành lấy chính quyền thông qua cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám lịch sử năm 1945. Trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp, chiến thắng Điện Biên Phủ của Việt Nam vào năm 1954 đã tạo nên động lực thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc ở các nước Á, Phi, Mỹ latinh chống lại CNTD kiểu cũ.

Thứ tư, nhấn mạnh vai trò của Bác đối với sự ra đời của Đảng và sự phát triển liên tục của cách mạng Việt Nam từ khi có Đảng. Người đã chuẩn bị trực tiếp mọi tiền đề cho sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam vào tháng 2/1930 (quá trình truyền bá Chủ nghĩa Mác – Lênin về nước, thống nhất ba tổ chức Đảng), tạo nên bước ngoặt lịch sử cho dân tộc. Từ 1930 đến 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng, cách mạng Việt Nam đã diễn ra quá trình tập dượt lâu dài để làm nên thắng lợi trong cách mạng tháng Tám 1945 và tuyên bố khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa của Bác vào ngày 2/9/1945 tại quảng trường Ba Đình lịch sử. Trong giai đoạn 1945 – 1954, Bác cùng với Đảng và chính phủ đã khéo léo, linh hoạt đưa đất nước vượt qua khó khăn, thách thức trong cảnh “ngàn cân treo sợi tóc” với thực hiện bước đi ngoại giao “hòa để tiến”, tạo cơ hội cho quân và dân ta từng bước củng cố lực lượng, đồng thời phát huy sức mạnh cả dân tộc để làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ 1954 chấn động toàn cầu. Từ 1954 – 1975, Bác luôn theo dõi tình hình cách mạng hai miền và cùng với Đảng đề  ra những đường lối chỉ đạo đúng đắn, Bác luôn là niềm tin tất thắng cho quân và dân ta hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước. Mặc dù Bác không thế nhìn thấy trọn vẹn hình ảnh nước nhà thống nhất, những chừng ấy thời gian trong cuộc đời Người  đã dâng trọn cho cách mạng Việt Nam.

Thứ năm, khắc họa những đức tính, phẩm chất đạo đức của Bác trong việc học tập và làm theo gương Bác đối với giới trẻ ngày nay. Đó là tính khiêm tốn, tinh thần ham hỏi hỏi, giản dị, nhân đạo, tinh thần lạc quan, cần, kiệm, liêm, chính,… Những chuẩn mực đạo đức ấy xuất phát và được đúc kết, rút ra từ trong đời sống thường ngày của Bác và đã làm nên hình tượng Hồ Chí Minh không lẫn với bất cứ nhân vật lịch sử cách mạng nào. Đối với giới trẻ ngày nay, thật sai lầm nếu thông qua những mẫu chuyện kể sinh động và hấp dẫn về Bác để tô nên vẻ “siêu phàm” hay “thần thánh hóa” về Bác, đơn giản vì những đức tính, phẩm chất ở Bác là sự vượt khó vươn lên, một quá trình học tập và rèn luyện suốt cuộc đời. Mặt khác cần phải rũ bỏ cách suy nghĩ về những chuẩn mực đạo đức ở Bác chỉ có vĩ nhân mới làm được, còn ta thì không thể, đây là một suy nghĩ thiếu trách nhiệm với bản thân, triệt tiêu đi ý chí cầu tiến, học hỏi, cũng như thể hiện sự non kém trong nhận thức của bản thân.

Trong sự nghiệp giáo dục lịch sử cho thế hệ trẻ ngày nay, đặc biệt là trong phương pháp nêu gương Bác, chúng ta cần nhận thức một cách đúng đắn về Người – Hồ Chí Minh dựa trên một phương pháp luận khoa học. Bác là một người Việt Nam kiệt xuất, bằng tài năng của mình, Bác đã lãnh đạo dân tộc Việt Nam vượt qua hai chướng ngại “nô lệ” do hai thế lực hùng mạnh trên thế giới lập nên để đến với đài chiến thắng, đem lại hòa bình, độc lập cho dân tộc. Và cũng chính phẩm chất đạo đức của Người đã để lại muôn vàn sự kính yêu trong lòng không chỉ dân tộc Việt Nam mà cả các dân tộc khác trên thế giới. Đối với thế hệ trẻ Việt Nam, chúng ta cần phải ra sức học tập và thực hành tấm gương đạo đức của Bác, hòa cùng với đợt phát động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh mà Đảng và Nhà nước ta và đang được phổ biến trên khắp cả nước. Có như vậy, chúng ta mới xứng đang với tên gọi “Tuổi trẻ thế hệ Hồ Chí Minh”.

Võ Văn Sịnh - DH8SU

  • y11su

    cam on bai viet cua a rat thiet thuc doi voi gioi tre dac biet la nhung sinh vien chuyen nganh su gop phan thuc day viec hoc tap va lam theo tam guong dao duc Ho Chi Minh ma Dang va nha nuoc de ra