...trong chuyến phổ cập tin học hè ở xã Vĩnh Xương - Tân Châu

Rồi ngày chia tay cũng đã đến, đêm nay nhóm chúng tôi họp mặt nhau lần cuối để cùng gói các phần quà để tặng cho các em - sẽ có tám phần quà trao cho các em có kết quả thi tốt nhất ở khối tiểu học. Chúng tôi ai cũng đều muốn thể hiện tình cảm của mình trong mỗi phần quà, dự định là mỗi bạn sẽ gói một phần quà, nhưng sau đó chúng tôi quyết định là sẽ chia ra mỗi bạn sẽ đảm nhiệm một công đoạn khác nhau, như vậy sẽ có mười công đoạn, tuy mất thời gian nhiều hơn nhưng các bạn đều cảm thấy vui, vừa gói quà vừa kể cho nhau nghe những tâm tư và tình cảm của mình trong chuyến đi này.

               Nhớ lại lần đầu tiên đến xã Vĩnh Xương - Tân Châu sát vùng biên giới này, chúng tôi rất bỡ ngỡ: những ngôi nhà sàn chen nhau chi chít, nhiều con đường nhỏ dẫn đến nhiều nơi khác nhau, đặc biệt có rất nhiều con đường dẫn đến nơi ở của chúng tôi, chúng thông nhau qua các ngôi nhà sàn, băng qua các hầm cá tra "đơn sơ".

Ở đây không có chỗ vui chơi cho các em nhỏ, nếu muốn thì phải đi rất xa, cho nên mỗi khi đến hè các em nhỏ chỉ biết đi long nhong hoặc ở nhà phụ việc giúp gia đình. Cũng vì thế mà lúc đến nơi đây, những người ra chào đón chúng tôi đầu tiên ngoài xã đoàn đó là các em nhỏ...đang "tắm mưa". Hôm đó, các em nhỏ dẫn chúng tôi đi tắm sông và chỉ cho chúng tôi đường đi nước bước nơi đây. Tuy trời tối nhưng chúng tôi cũng biết đường đi đôi chút. Các em rủ chúng tôi chơi lon quay, chơi câu cá,... và kể cho chúng tôi nghe về sinh hoạt hằng ngày của người dân.

Thật tiện lợi khi chúng tôi được ở trong lòng chợ. Chúng tôi được cả nhà anh Đẳng đón tiếp nhiệt tình. Do nhà làm nương rẫy xa nên chỉ có anh Đẳng về nhà ngủ vào buổi tối. Anh kể rất nhiều chuyện về cuộc sống nơi đây, và cũng chân tình hỏi chúng tôi nhiều về việc học ở trường, về cuộc sống ở quê của mỗi đứa.

Ở đây, chúng tôi không lo bị mất đồ đạc vì người dân nơi đây rất thoải mái và chân thật. Đêm đầu tiên chúng tôi ngủ rất ngon vì cảm giác giống như nhà và cũng vì... đã mệt sau chuyến đi dài.

Ngày mới bắt đầu bằng tiếng chặt thịt heo lúc một giờ (vì chúng tôi ổ ngay trong chợ) Sáng sớm các em đã kéo đến chơi. Buổi sáng hôm đó, chúng tôi làm lễ khai giảng, ráp máy vi tính và đi đường dây điện. Buổi chiều cúp điện nên cả đội tổ chức chơi trò chơi cho các em. Thật may là nhóm chúng tôi có ba cô nữ biết rất nhiều trò chơi và bài hát Đoàn, đội. Các em tham gia hết mình và cười cũng "hết cỡ".  Buổi tối, chúng tôi họp xem lại giáo trình phổ cập để phân chia thành viên "đứng lớp"... Đội chia thành hai nhóm nhỏ, mỗi nhóm năm thành viên trong đó có một nhóm trưởng, nhóm đầu được phân công đứng lớp vào hai ca buổi sáng và ưu tiên cho ba cô nữ vào nhóm đầu dạy cho các em trường tiểu học A, B Vĩnh Xương; nhóm sau đứng lớp ở hai ca chiều dạy cho các em trung học cơ sở và tiểu học C Vĩnh Xương; và một ca tối dành cho cán bộ xã viên - đối với ca này chúng tôi phân công người đứng lớp vào lúc ăn cơm chiều. Ai cũng hăm hở đứng lớp...

Ca học buổi sáng bắt đầu lúc bảy giờ ba mươi. Sau khi điểm danh các bạn học viên, buổi đầu chúng tôi giới thiệu các bộ phận của máy tính như con chuột có bánh lăn, bàn phím có tùm lum nút, màn hình như cái vô tuyến, đĩa mềm,... và nhiều thứ "lạ" khác đối với các bạn học viên. Buổi đầu vui nhộn lắm, bạn trưởng nhóm buổi sáng cầm "bông bí" nói um trời đất vì mấy em chạy tùm lum, đùa giỡn làm sứt dây điện hoài. Các bạn còn lại đi đến từng học viên chỉ "cặn kẽ". Lúc ăn cơm cả nhóm tranh thủ bàn về việc dạy các học viên buổi sáng và rút kinh nghiệm cho nhóm buổi chiều, ví dụ như sắp xếp chỗ dựng xe ở ngoài ủy ban cho mấy bạn học viên (vì có nhiều bạn học viên ở rất xa), đến sớm để điểm danh, cách dùng thuật ngữ đơn giản không nói tắt theo thói quen vì như vậy sẽ làm các bạn học viên khó hiểu và khó nhớ, luôn tạo cảm giác vui nhộn bằng cách cho bạn có khả năng gây cười cầm bông bí đứng lớp... Nhóm chiều hăm hở chuẩn bị làm "thầy" (vì nhóm này đều là "nam thanh" cả!).

Buổi chiều hôm đó thời tiết hơi oi bức. Nhóm buổi chiều cũng bắt đầu công việc như buổi sáng, trưởng nhóm buổi chiều có giọng khan khan nhưng phát âm rất rõ và chậm rãi, và lại to nữa (giống ông cụ đánh vần vậy). Trong lúc đó, nhóm sáng tổ chức đi tham quan bên kia sông. Có một cái cồn nổi, trên đó người dân trồng dưa hấu và thường dẫn trâu bơi qua đó tắm. Nghe nhóm sáng kể chuyến tham quan, nhóm chiều bức xúc lắm, và nói là nhất định sẽ đi tắm cồn và qua biên giới chơi luôn. Các bạn học viên nhóm chiều tiếp thu nhanh hơn, hình như có một vài em đứng ngoài "học lỏm" buổi sáng rồi nên "phát biểu tích cực lắm". Đến ca tối - ca cuối cùng của ngày, chúng tôi nghĩ là sẽ cực nhất, nhưng thực ra là nhàn nhất, vì học viên ít đặt câu hỏi. Chúng tôi phải đặt câu hỏi cho họ trả lời và gợi ý để họ thắc mắc mà "tìm tòi", có bạn học viên đã thi chứng chỉ A tin học rồi, để lâu nên quên, muốn ôn lại; còn có bạn thì đang học luyện thi A nên cũng nhờ chỉ thêm các phần khác (như Excel,...) nhưng không thể đáp ứng được vì số lượng học viên học đông - hai học viên sẽ cùng sử dụng một máy, nên chỉ có thể hướng dẫn riêng trên lý thuyết mà thôi.

Ca tối kết thúc lúc chín giờ, cả nhóm mệt lừ về ngày đầu tiên làm việc.Trên đường về, các bạn kể cho nhau nghe về chuyện xảy trong các ca dạy. Chẳng hạn như ở ca chiều có hai bạn học viên chưa điểm danh vào lớp nhưng ở ngoài đã đánh nhau, hai em đã cầm đá trong tay nhưng chưa chọi thì các "thầy cô" đã ra cản ngăn. Sau đó, chúng tôi có để ý đến hai em nhưng không rầy la vì các em đánh nhau vì "muốn học vi tính"!. Mỗi lần chúng tôi tan ca đều nhận được lời khen ngợi của các cô, chú xung quanh như "Mấy thầy, cô giỏi quá. Giờ đi ăn cơm đó hả?", có một số thanh niên rủ mấy đứa nam "Rảnh chưa?! Làm một ly coi mấy cậu!!!",...chúng tôi chỉ biết cười đáp lại những lời chào ấy.

Việc tổ chức hoạt động hè cho chi đoàn viên ở đây rất mạnh như vận động trẻ em đi học, quyên góp sách vở, quần áo, đồng phục cũ, đắp đất, hớt tóc miễn phí, phát truyền đơn phòng chống tệ nan ma túy, mại dâm,... Các bạn học viên rất chăm, ai vắng buổi sáng lại xin được học bù buổi chiều vì sợ mất bài. Một bạn góp ý là nên có một cái móc cửa không cho các em bên ngoài đùa giỡn chạy vô, chạy ra phòng máy làm sứt dây điện, cứ tắt nguồn mãi. Có bạn kể: mấy em nhỏ cùng xóm cứ lên nhà giỡn, lúc thì nhảy hip hop, lúc thì ca, có đứa chửi thề, la mãi không nghe nên mỗi lần các em nói bậy là mình liền đến hỏi bài, xem có hiểu không... riết rồi các em không nói tục nữa...".

Đối với chúng tôi, niềm vui lớn nhất là được hướng dẫn các bạn học viên những gì mà mình đã biết, thấy được thiếu sót trong kiến thức của mình, biết cách diễn đạt, cách làm việc nhóm và nhất là cách đề đạt ý kiến riêng của mình. Có một vấn đề mà đa số các bạn nam đều tiếc, đó là không xem được hết các trận bóng đá World Cup, chỉ có thể biết kết quả vào sáng sớm trên loa phát thanh mà thôi. Những ngày tiếp theo các bạn cầm bông bí đứng lớp đều bị "khan tiếng", một số học viên đã tình nguyện đi hái "me đất" cho các thầy ngậm, có một số học viên nghỉ không đi học nữa, chúng tôi hỏi mấy em thì mới hay là các học viên ấy không có tiền để mua tập học nên nghỉ luôn. Chúng tôi khuyên các bạn ấy cứ vào học bình thường, lấy tập cũ còn giấy trắng chép bài là được, ngoài ra có một vấn đề đáng chú ý là có một số bạn học viên lưu bài ở dạng một trang Web, nên một số kiểu định dạng của bài Word không thực hiện được. Các bạn trong nhóm phải toát mồ hôi hột với vấn đề trên. Nhóm cũng thống nhất các thao tác thực hiện để chọn ra các thao tác dễ nhớ và ngắn gọn để thực hiện các định dạng văn bản trong soạn thảo, có bạn đề xuất ý kiến là giấu đi một số thanh công cụ khi đến bài có phím tắt để các học viên có thể thực hành phím tắt vì các bạn ấy dường như thích sử dụng chuột để nhấn chọn mấy biểu tượng có màu mè đẹp hơn là dùng phím để định dạng, và ý tưởng ấy cũng được chấp thuận trong các buổi ăn cơm, ý tưởng về việc ứng dụng trình diễn PowerPoint để hướng dẫn các thao tác cơ bản cũng được áp dụng, vì ban đầu chỉ nói và ghi lên bảng nên đa số các em ngồi ở xa không thấy rõ (nhưng cũng không dám đi lại hơn để ghi bài vì sợ... bị giành máy. Nhiều học viên không biết tiếng Anh nên ghi thẳng thừng bằng tiếng Việt ví dụ như "vào Phai, chọn Seo", hay "vào mê nu Thấy bô, chọn In sợt",...

Ngày thi đến với các em thật mau quá, chúng tôi hỏi các em tự tin trong kỳ thi tới không thì có một số em thì chỉ cười chứ không trả lời, có em thì hỏi đề thi có giống như đề trắc nghiệm trên máy không, ai gác phòng thi,...nhất là đa số các em đều hỏi phần thưởng đó là gì, có bao nhiêu phần. Đến đây thì chúng tôi chỉ biết cười...

Đêm cuối. Buổi chia tay thật buồn nhưng trên môi mọi người đều nở nụ cười tươi, ai cũng muốn để lại cho nhau những hình ảnh vui tươi. Có mấy em nhỏ đã khóc. Một em nhỏ hỏi: "Thầy ơi! Sáng mai có học nữa không thầy", em này học ở ca sáng, và sáng nay em này đã thấy chúng tôi đang tháo máy bỏ vào thùng giấy. Chúng tôi không trả lời được, chỉ biết nói trống: "Chăm chỉ học hành nghe em, rồi mai này sẽ dạy lại mấy em nhỏ", rồi chúng tôi và em chỉ cười vì trong lòng ai cũng hiểu lời nói ấy cả.

Lễ làm lễ bế giảng diễn ra vào buổi sáng, mấy em nhỏ đã tụ họp đông đủ và chờ gọi tên để lên nhận quà, em nào đạt kết quả cao thì được nhận phần thưởng, còn lại hầu hết đều nhận được giấy chứng nhận cả. Cầm giấy chứng nhận trên tay, mấy em khoe với nhau điểm số của mình, rồi đem về cất vào tủ làm kỉ niệm. Có mấy em hỏi chúng tôi giấy này dùng để làm gì, tuy chúng tôi biết rằng đó chỉ là giấy chứng nhận đã tham gia học và dự thi khóa phổ cập tin học hè chứ nó không có giá trị gì về mặt sau này cả, mà nó chỉ có giá trị tinh thần thôi. Vì thế chúng tôi đành nói với mấy em rằng "Có chứ, mai mốt mấy em lớn lên sẽ thấy giá trị rất lớn của nó, nhớ gìn giữ cẩn thận nghen!".

Chia tay với những hàng xóm, những người đã giúp đỡ chúng tôi trong thời gian qua, trong lòng mỗi đứa chúng tôi ai cũng cảm thấy buồn vì không được nói lời chia tay với anh Đẳng - một người vui tính và luôn phấn đấu.

                                                                              Nguyễn Trường Xuân, 5TH1

                                                                              Ảnh: S.V. Hải

 

 

LÊ BÌNH

  • Chưa có lời bình cho bài viết này.