Khảo cổ học là một học phần cần thiết cho sinh viên ngành Lịch sử khi nó cung cấp nguồn sử liệu từ quá khứ mang tính chính xác cao giúp các nhà sử học dựng lại bức tranh quá khứ khi chưa có chữ viết ra đời. Tuy nhiên, do đặc điểm của môn học cần tiếp xúc với hiện vật và quan sát di chỉ để minh chứng rõ nét những kiến thức từ giáo trình, nên việc tổ chức học tập thực tế môn học tại các di chỉ khảo cổ là điều cần thiết cho sinh viên chuyên ngành Lịch sử.

Để minh chứng cho những kiến thức từ sách vở, lớp DH16SU đã có buổi học tập học phần Khảo cổ học đầy hứng thú tại khu di chỉ văn hóa Óc Eo – Ba Thê (Thoại Sơn), nơi được xếp hạng là di tích đặc biệt cấp quốc gia thứ hai của tỉnh An Giang. Buổi học tập tại thực địa đã mang đến cho chúng tôi nhiều điều thú vị, những thuật ngữ, khái niệm cơ bản của ngành khoa học khảo cổ được diễn giải đầy sinh động và trực quan.

Lịch sử là những hoạt động của con người xảy ra trong quá khứ được lưu lại cho thế hệ sau tìm hiểu. Khi chưa có chữ viết ra đời, việc ghi lại các thông tin về lịch sử chủ yếu được diễn giải qua những di chỉ, hiện vật của con người trong quá khứ, phản ánh bức tranh, bối cảnh quá khứ. Khảo cổ học là một ngành khoa học hỗ trợ cho nghiên cứu sử học từ những di vật, hiện vật còn sót lại thực tế, dựng lại bức tranh quá khứ bằng những hiện vật, di chỉ còn lưu lại thực tế đến hôm nay, qua nghiên cứu khảo cổ đã giúp cho những nhà sử học thêm nhiều tư liệu một cách cụ thể để chứng minh cho một giai đoạn lịch sử của dân tộc.

                     

Nghiên cứu khảo cổ học có lợi thế là được tiếp cận nguồn sử liệu vật chất để nghiên cứu về quá khứ. Thông qua loại tài liệu đặc biệt này và hết sức phong phú, đa dạng về quá trình con người sinh sống ở những thế kỷ trước đây góp phần phản ánh toàn diện các mặt kinh tế đời sống văn hóa xã hội, đặc biệt khi chữ viết chưa ra đời thì nguồn sử liệu này lại càng có ý nghĩa và giá trị hơn. Nhờ nguồn sử liệu hiện vật, qua nghiên cứu khảo cổ học con người đã dựng lại bức tranh quá khứ một cách sinh động và trung thực và toàn diện, cung cấp nhiều tri thức cho khoa học lịch sử.

Học phần khảo cổ học ban đầu đem đến cho chúng tôi cảm giác sợ vì phải đối mặt với tài liệu khó và chứa nhiều từ ngữ chuyên ngành mà chúng tôi chưa gặp khi học lịch sử. Tuy nhiên, qua buổi học tập tại thực địa - một bài học cụ thể của khảo cổ - đã giúp chúng tôi có thêm hứng thú học tập đối với môn học được xem là khó của chuyên ngành Lịch sử.

Trước buổi học, chúng tôi được giảng viên hướng dẫn học phần chia nhóm và giao đề tài cụ thể cho từng nhóm. Đề tài đi từ những kiến thức khái quát trong tài liệu đến thực tiễn tại di chỉ khảo cổ. Thông qua việc quan sát, chú ý ghi chép từ những chỉ dẫn của giảng viên, báo cáo của từng nhóm đã giúp chúng tôi tạo những biểu tượng cụ thể, sinh động để minh chứng cho những khối lượng kiến thức trong sách.

Địa điểm học tập cụ thể tại thực địa để minh chứng cho những thuật ngữ, khái niệm khảo cổ được giảng viên chọn là ở hai di chỉ Gò Linh Nam Sơn và Gò Cây Thị (Khu di tích văn hóa Óc Eo) tại thị trấn Óc Eo và núi Ba Thê, huyện Thoại Sơn. Tại đây, chúng tôi được chia thành các nhóm nhỏ phụ trách quan sát và trình bày, hai di tích khảo cổ là Linh Nam Sơn tự và Gò Cây Thị A, B. Những kiến thức lý luận từ trong sách được minh họa một cách sinh động ở các khái niệm khảo cổ học, di tích, hiện vật khảo cổ, tầng văn hóa, các loại hình di tích khảo cổ, phương pháp khai quật… đã được giảng viên và các bạn trình bày và trao đổi. Sau buổi học tại hai di chỉ khảo cổ trên, để có cái nhìn khái quát về địa bàn học tập, lớp chúng tôi  phải chinh phục núi Ba Thê để phóng tầm mắt ra toàn cảnh khu vực di chỉ văn hóa Óc Eo trên đất Thoại Sơn. Nhân dịp này, lớp chúng tôi có cơ hội thử thách bản thân minh khi cố gắng chinh phục những ngọn đường lên núi đầy khó khăn.

Buổi học tập tại thực địa không chỉ giúp lớp chúng tôi mở rộng kiến thức mà còn là dịp để chúng tôi thể hiện tinh thần đoàn kết trong học tập và trong cuộc sống. Hy vọng những môn học tới chúng tôi sẽ có nhiều buổi được hướng dẫn học tập tại thực địa như thế này để được mở rộng tầm mắt bên ngoài và cũng là để chứng minh cho những lý luận học tập trên lớp, hiểu bài học sâu sắc hơn và ghi nhớ lâu hơn so với việc chỉ được tiếp cận kiến thức từ sách vở trên lớp.

Thái Hân - DH16SU

  • Chưa có lời bình cho bài viết này.