Vừa qua, Giáo sư Philip Taylor – người được mệnh danh là Nhà Nam bộ học đã trao tặng “tài sản tri thức” quý báu của mình với trên 550 nhan đề sách, tạp chí chủ yếu là sách nghiên cứu về Việt Nam, đặc biệt là Nam bộ.

       Giáo sư Philip Taylor là một nhà nhân chủng học người Úc, chuyên nghiên cứu về Đồng bằng sông Cửu Long từ khi ông nhận bằng Tiến sĩ về miền Nam Việt Nam vào năm 1992. Ông có rất nhiều bài viết về lịch sử, văn hoá, tôn giáo, dân tộc thiểu số và môi trường của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Ông là tác giả của những bài viết như Vùng đất Khmer của Việt Nam: môi trường, vũ trụ học và chủ quyền (2014); Người Chăm Hồi giáo ở Đồng bằng sông Cửu Long: định cư và sự luân chuyển trên toàn thế giới (2007); Sự phát triển của tín ngưỡng thờ mẫu: hành hương và tôn giáo phổ biến ở Việt Nam (2004); Những mảnh vỡ của hiện tại: nghiên cứu về sự hiện đại hoá ở miền Nam Việt Nam (2001);… Tất cả những bài viết này đều được Đại học Hawaii Press xuất bản. Trong thời gian làm việc tại Đại học Quốc gia Úc với tư cách là thành viên cao cấp về Nhân chủng học, ông đã hướng dẫn 20 nghiên cứu sinh là người đến từ Việt Nam và các nghiên cứu sinh đến từ các quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á. Hiện tại, ông là thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội tại Úc và từng được đảm nhận vị trí Tổng Biên tập Tạp chí Nhân chủng học Châu Á - Thái Bình Dương.

          Giáo sư Philip Taylor  phát biểu tại buổi Lễ trao tặng sách . Ảnh: Anh Thư

            Nhiều năm liền GS Philip Taylor đã sống và làm việc tại Việt Nam. Ông thông thạo tiếng Việt và cũng biết nói tiếng Khmer.“Những đợt điền dã, có khi kéo dài hàng tháng trời ở các tỉnh miền Tây bằng xe đạp, xe máy… Anh tiếp xúc với hàng ngàn con người thuộc nhiều thành phần khác nhau… Anh có mối quan tâm đặc biệt đối với người phụ nữ, người Khmer và Chăm ở Nam bộ…” (*). Với kinh nghiệm nghiên cứu thực địa cùng vốn hiểu biết, tình cảm gắn bó sâu sắc với con người và văn hoá Nam bộ, ông là tác giả và biên tập viên của nhiều công trình nghiên cứu và nhiều bài báo về xã hội Việt Nam đương đại, đặc biệt là về Đồng bằng sông Cửu Long.

            Nhân dịp đến thăm Trường Đại học An Giang, TS Philip Taylor ưu ái dành tặng cho Trường 544 đầu sách (với 193 nhan đề sách tiếng Anh và 397 nhan đề sách tiếng Việt), 13 tạp chí nước ngoài và 1 bản tóm tắt Luận án Tiến sĩ. Có thể nói đây là “kho tài liệu” học thuật quý báu bao gồm hầu hết các lĩnh vực: văn hóa, tôn giáo, dân tộc, con người, lịch sử... Là nguồn tài liệu học tập, nghiên cứu và tham khảo tốt cho giảng viên và sinh viên các ngành của Trường.   

Đối với các nhan đề sách, tạp chí tiếng Anh:

            Đa phần đều là các công trình nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước về Châu Á, đặc biệt là Việt Nam. Điển hình như các quyển: Language, nation and development in Southeast Asia; Indigenous peoples of Asia; Buddhism in VietNam, A study on Vietnam's folklore, "Male" and "female" in developing Southeast Asia … Ngoài ra còn có những quyển sách nghiên cứu lịch sử nhân chủng học (quyển “Economic anthropology: history, ethnography, critique” hay như quyển “A history of anthropology”…); nghiên cứu các mặt đời sống có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến Việt Nam về văn hóa, lịch sử, tôn giáo, dân tộc, đời sống xã hội…, có thể điểm qua như: Hanoi biography of a city  Development of farming systems in the Mekong Delta of Vietnam…

Nhiều quyển sách Tiếng Anh, trong đó có sách do GS Philip Taylor làm chủ biên

            Thật thiếu sót nếu không giới thiệu các công trình nghiên cứu của TS Philip Taylor. Trong đó nổi bật là các nhan đề sách nghiên cứu về tôn giáo như: Cham Muslims of the Mekong Delta: place and mobility in the cosmopolitan periphery; Modernity and Re-enchantment. Religion in Post - Revolutionary Vietnam; Goddess on the rise: pilgrimage and popular religion in Vietnam. Ngoài ra còn có các nhan đề sách góp phần tìm hiểu về các mối quan hệ xã hội ở Việt Nam…

Đối với các nhan đề sách tiếng Việt:

            Các đầu sách vô cùng phong phú và hấp dẫn bao gồm sách biên khảo, chuyên khảo, sưu khảo, những công trình hay tiểu giáo trình, tiểu luận nghiên cứu, những sáng tác,… về đất nước, con người Việt Nam. Những ai đam mê nghiên cứu về lịch sử, địa lý, văn học, kinh tế, du lịch, xã hội, con người.... (nhất là ở vùng Nam bộ) sẽ thích thú vì có cơ hội được “trải nghiệm” với các đầu sách bổ ích này. Chỉ riêng sách lịch sử, thống kê sơ bộ gần cả trăm quyển có nội dung về lịch sử. Trong đó tiêu biểu là lịch sử Nam bộ (Lịch sử khẩn hoang miền Nam; Lịch sử đấu tranh cách mạng của nhân dân huyện Giồng Trôm 1930-1975…), nhân vật lịch sử, các cuộc khởi nghĩa... Không khó để tìm những quyển sách về những chứng nhân của lịch sử, những con người gắn tên mình với lịch sử như: Bùi Hữu Nghĩa mối duyên vàng đá; Nguyễn Đình Chiểu ngôi sao sáng của người trí thức Việt Nam; Nguyễn Hữu Huân: nhà yêu nước kiên cường nhà thơ bất khuấ; Phan Thanh Giản. Nỗi đau trăm năm - Truyện danh nhân…

 

Đông đảo sinh viên đến tham khảo sách. Ảnh: Anh Thư

            Với trên 20 đầu sách sưu khảo liên quan đến vùng miền, các Tỉnh thành của Nam Bộ từ lịch sử hình thành và phát triển, đặc điểm tự nhiên, vị trí địa lý đến sinh thái, môi trường, con người, cuộc sống đương đại... Có thể điểm qua như: Cà Mau Xưa và An Xuyên Nay; Các tính của Miền Nam; Đồng Tháp di tích lịch sử danh lam thắng cảnh; Bạc Liêu Xưa; Kiến Hòa (Bến Tre) Xưa; Hỏi đáp Sài Gòn Thành phố Hồ Chí Minh từ tập 2 đến tập 6…. Mỗi Tỉnh thành của Nam bộ hiện ra vừa có nét chung vừa có nét riêng không trộn lẫn, dễ dàng để lại dấu ấn khó phai trong lòng người đọc. Bạn đọc yêu thích du lịch hay đang thực hiện đề tài nghiên cứu về du lịch cũng có thể dạo một vòng thăm các Tỉnh của miền Nam mà không phải tốn khoản phí nào, hãy cùng tìm đọc: Việt Nam đất nước con người: chào mừng quý khách đến Bạc Liêu, Cần Thơ, Kiên Giang, Sóc Trăng; Hòn khoai điểm sáng đất mũi Cà Mau...

            Về văn học và ngôn ngữ, những ai yêu thích văn chương hãy “nhanh chân” tìm đến kho sách tặng đặc biệt này. Ở đây có sách về ngôn ngữ (Tiếng Việt và các ngôn ngữ dân tộc phía Nam), vàđủ các thể loại sách văn học với các tác phẩm hết sức độc đáo. Từ du ký (48 giờ vong quanh Núi Sam), dân ca (Dân ca Bến Tre, dân ca Cửu Long, Hậu Giang, Kiên Giang; Tìm hiểu Dân ca Nam Bộ …), ca dao tục ngữ (Ca dao trữ tình Việt Nam; Ca dao về Kiên Giang, Ca dao tục ngữ…), các giai thoại (Giai thoại về các tỉ phú Sài Gòn xưa; Giai thoại Folklore Việt Nam) đến các thể loại hiện đại như tiểu thuyết(Nỗi buồn chiến tranh: Tiểu thuyết giải thưởng hội nhà văn năm 1991; Đám cưới không có giấy giá thú; Hồ Biểu Chánh người mở đường cho tiểu thuyết Việt Nam hiện đại…), hồi ký (Hồi ký Sơn Nam, tập I "Từ U Minh đến Cần Thơ"; Hồi ký Nguyễn Hiến Lê...), truyện ngắn (Tuyển tập Nguyễn Huy Thiệp, Chiếc lược ngà, Một mình bước tới, Mùa hoang lạc…), truyện ký (Truyện ký 1946 – 1992), thơ văn (Ơn chị), .... Tựu trung lại, sức lôi cuốn và điểm đặc sắc của các tác phẩm thể hiện ở chỗ phản ánh chân thực đời sống xã hội Việt Nam gắn với lịch sử, thời cuộc; mỗi con người đều có số phận và tính cách rất riêng và rất đời thường. Đây là những tác phẩm sáng tác của các tác giả tên tuổi, tạo được phong cách dấu ấn riêng trong dòng chảy văn học; đâu đó cũng có một vài tác phẩm của các tác giả trẻ đang khẳng định mình trên văn đàn.

            Nổi bật và thu hút nhất trong bộ sách là những quyển sách viết về văn hóa, dân tộc và tôn giáo. Bạn đang tìm hiểu và nghiên cứu về văn hóa - nghệ thuật, về phong tục tập quán thì bạn không thể rời mắt khỏi những quyển sách như: Phong tục dân gian Nam Bộ và Phật giáo, Nếp sống tình cảm của người Việt Nam, Nghệ thuật sân khấu Việt Nam: Hát bội, cải lương, thoại kịch, thú xem diễn kịch, Nghi thức và lễ bái của người Việt Nam, Nhà ở trang phục ăn uống của các dân tộc vùng đồng bằng sông của long; Xóm nghề và nghê thủ công truyền thống Nam bộ, Món lạ miền Nam.... Về tôn giáo, dễ tìm thấy đó là những quyển sách nghiên cứu về Phật giáo và Thiên chúa giáo, điển hình như: Một số vấn đề lịch sử Đạo Thiên Chúa trong lích sử dân tộc Việt Nam; Những ngôi chùa ở Nam Bộ; Nhựt Hành của người tại gia tu Phật, Phật giáo với văn hóa Việt Nam; Phong tục dân gian Nam Bộ và Phật giáo, Nam Bộ dân tộc và tôn giáo...

 

         

           Ngoài ra còn khá nhiều sách về chủ đề gia đình, dân số, giới tính qua các giai đoạn như: Gia đình và phụ nữ trong biến đổi văn hóa - xã hội nông thôn; Gia đình Việt Nam thời mở cửa; Gia đình, phụ nữ Việt Nam với dân số, văn hóa và sự phát triển bền vững… Các vấn đề về việc làm có các quyển: việc làm ở nông thôn. Thực trạng và giải pháp – Chu Tiến Quang; Lao động nữ di cư tự do Nông thôn - Thành thị…; các vấn đề về nông nghiệp nông thôn: Hợp tác hóa nông nghiệp Việt Nam "Lịch sử - Vấn đề - Triển Vọng", kinh tế: Kinh tế - xã hội và môi trường vùng ngập lũ Đồng Bằng Sông Cửu Long; Một số đặc điểm kinh tế của miền Nam Việt Nam, Một số vấn đề về chính sách xã hội ở nước ta hiện nay, Những biện pháp thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn vùng đồng bằng sông Cửu Long... Con người Nam bộ bộc lộ rõ từ tính cách, nếp sống qua các đầu sách: Người Chăm ở Thuận Hải - Phan Xuân Biên, Người Hoa ở Nam Bộ - Phan An, Người nông dân Nam Bộ, Phỏng vấn người Sài Gòn, Tâm lý người Việt Nam nhìn từ nhiều góc độ, Tâm lý nông dân trong thời kỳ đầu phát triển kinh tế thị trường....

          Trên đây là những đầu sách, những nghiên cứu mà Tiến sĩ tâm huyết biên soạn, tổng hợp và lưu giữ. Tất cả đã làm nên bức tranh sinh động đầy màu sắc hài hòa về đất và người Nam bộ. Đây còn là thành quả của cả quá trình Tiến sĩ “đặt chân gần khắp Việt Nam”, thâm nhập thực tế để tìm hiểu, nghiên cứu và “sưu tầm” sách báo. Với số lượng sách, tạp chí “khổng lồ” mà Tiến sĩ dành tặng đợt này, trong giới hạn bài viết giới thiệu khó có thể khái quát đầy đủ và chi tiết. Ở đây người viết chỉ xin dừng lại ở việc điểm qua hoặc liệt kê một số sách theo chủ đề tiêu biểu dưới góc nhìn chủ quan. 

 

 (*) Trích Báo Tiền phong

 

Huỳnh Cam - TV

  • Chưa có lời bình cho bài viết này.