1. Nhà tôi cách quê nội hai chuyến phà qua một con sông rộng. Một bên là đô thị huyên náo, hiện đại với đủ đầy những hiện đại, tiện nghi. Một bên là quê nghèo bình lặng, chỉ có gió sóng dập dềnh bao quanh tứ bề vườn tược xanh bát ngát. Ấy vậy mà, chốn quê lặng lẽ luôn thôi thúc trong tôi niềm khát khao được trở về. Vì chỉ ở nơi ấy tôi mới cảm nhận được trọn vẹn tình yêu thương gia đình, tình cảm xóm giềng thân thuộc. Và nhất là cái hương vị, cảnh sắc quê hương nồng đượm, đặc trưng mỗi độ Tết về…

2. Còn nhớ, cứ vào mỗi 23 tháng Chạp là đại gia đình họ nội tôi lại có dịp tề tựu, quây quần bên nhau, tất bật chuẩn bị đưa ông Táo về trời. Theo quan niệm người Việt, vợ chồng ông Táo bà Táo là người xem định và trực tiếp theo dõi việc ăn ở của người hạ giới, hàng năm sẽ cưỡi cá chép lên thiên đình để báo cáo lại mọi việc lớn nhỏ với Thượng Đế. Thế nên dù chuẩn bị có phần hơi vất vả nhưng ai trong gia đình tôi cũng cảm nhận rõ rệt cái không khí trọng thể, linh thiêng vào ngày này. Bà nội tôi mắt hấp háy nhìn mấy viên chè xôi nước trong nồi, chốc chốc lại vớt một ít nước ra nhấp nhẹ để xem đường đã lắng chưa. Anh hai tôi hì hục phía sau vườn, nhẹ nhàng lấy lồng gỡ những trái gấc đỏ đu đưa trên giàn để lát nữa mẹ nhuộm với nếp. Chị Hương thì đi vớt cá chép ra thau, cá mới mua từ chợ về vẫn còn tươi rói, quẫy nước văng khắp nhà. Theo tục ông bà truyền lại, cuối buổi khấn vái chị Hương sẽ đem cá chép ra bãi sông giữa để phóng sinh. Còn tôi và thằng út thì đảm nhiệm việc gom chân nhang cũ trên bàn thờ đi đốt. Sau đó, một đứa sẽ kỳ cọ, chùi rửa bình hương; còn đứa kia vào bếp cất lại mạn tro. Cha tôi nghiêng mình thành kính rót ba chum rượu trên bàn thờ gia tổ rồi quay sang nhìn hai thằng con mặt mày lấm lem, mỉm cười hiền hậu.

Ngôi nhà rộng ba gian giờ chỉ còn bà nội và cô Tư tôi quán xuyến. Ông nội mất cũng đã lâu mà cô Tư vẫn chưa chịu lấy chồng. Mỗi lần gia đình tôi về chơi là cô mừng lắm.

Sau ngày ông Táo về trời, gia đình tôi lại rút về khoảng dăm ba ngày sửa soạn sắm Tết, tân trang, dẹp dọn nhà cửa. Rồi đến ngày 27 Âm lịch lại tất tả chạy sang nội phụ một tay. Nhà rộng lại neo người, lại cận Tết, nhà nội tôi có bao việc phải làm…

Ảnh minh họa. Nguồn: Tuổi trẻ Nhân văn

3. Hàng mai ở cửa rào nhà nội tuần trước hãy còn trơ trụi lá, giờ bỗng bật nụ li ti. Có những sắc mai vàng he hé mở, khẽ rung rinh trong gió sớm. Nội nhìn lũ cháu móm mém trách yêu: “Chờ tụi bây về lặt lá lâu quá nên nội nhờ luôn tụi thằng Xíu, thằng Mon trong xóm lặt dùm”. Thấy hai đứa tôi lè lưỡi, gãi đầu gãi tai, nội nheo nheo mắt, cốc đầu hai đứa nói: “Tổ cha tụi bây, mau mau ra sàn rửa mặt rồi vô ăn cơm. Chiều mát theo thằng Hai ra mộ ông nội phết vôi, liếp cỏ.”

Chiều mát, anh em tôi lò dò theo anh Hai ra mộ ông làm cỏ. Gió thổi liu riu trên con đường uốn lượn, xào xạc lá tre khô. Không khí Tết cận kề khiến ai cũng trở nên tất bật. Nhà chú Hậu giờ này mới chộn rộn làm mứt dừa, so với mọi năm chừng đã trễ. Mùi mứt dừa thơm nức mũi, quện trong những chỉ mứt nhuộm phẩm xanh, phẩm hồng dễ khiến trẻ con trông thấy mà nuốt nước bọt ừng ực. Bên kia đường, trước hàng hiên rộng nhà bác Sáu đã thấy mấy chị con dâu ngồi bào măng, tước kiệu, ủ dưa chua… Mùi giấm ngậy lên nồng nồng, mùi rượu nếp thơm thơm hoà vào lan tỏa đi khắp xóm. Tết ở quê nao nức như ngày hội ẩm thực. Với trẻ thơ là đủ loại kẹo bánh thơm ngon như mứt, bánh dừa, kẹo gừng, kẹo bí… Với người già là chén chè ngon ủ tinh sương, ly rượu khề khà tình bằng hữu… Không thể thiếu trong bữa cơm của người quê ngày Tết là là món thịt kho hột vịt. Nhà nội tôi thường bắc lên bếp một nồi thật to. Nấu nhiều như vậy là để ăn dần trong mấy ngày Tết.

4. Sau bữa cơm chiều ấm áp ngày 30, chập tối chúng tôi quây quần bên nhau canh nồi bánh tét. Trong mâm cỗ ngày Tết của người miền Bắc, bánh chưng bánh dầy được xem là hai món bánh cổ truyền không thể thiếu. Với người dân miệt vườn quê tôi, bánh tét chính là “linh hồn”, là món bánh gia tiên đậm đà nghĩa vị nhất trong ngày Tết. Đòn bánh tét thơm ngon với vị nếp dẻo ngọt, mùi thịt heo tươm tươm chín đều, nhân đậu xanh béo bùi trong lõi… là món quà thành kính dâng lên trước tổ tiên, là bữa điểm tâm ngày mùng một Tết linh thiêng, là quà biếu tình làng nghĩa xóm.

Đêm 30, anh chị em tôi xúm xít bên nhau, ca hát, vui đùa quanh bếp lửa hồng. Hồi hộp chờ đợi giây phút đất trời hoà nhịp đón giao thừa. Nghe tiếng củi nổ giòn tan, lách tách. Nghe mùi hương hoa phát lộc phát tài trước hiên nhà theo gió nồm non chập chờn, đung đưa khắp chốn. Nghe hơi xuân mát dịu len vào từng ngõ ngách tâm hồn, chợt thấy lòng mình phấn chấn, lâng lâng…

Thành Vương - DH8C

  • Chưa có lời bình cho bài viết này.